Razvoj Jabučkog rita

 

Davne 1924. godine je počelo snimanje terena za izgradnju protipoplavnog nasipa paralelno sa Dunavom i Tamišem koje je završeno 1927. godine. Radovi na izgradnji nasipa su počeli 1929. godine, zahvaljujući potrebi suvozemnog povezivanja Beograda sa Pančevom, a završeni su 1933. godine. Još 1927. godine je Ministarstvo naredilo, da se isušivanje poveže sa projektom izgradnje pruge Beograd - Pančevo, tako da se nasipi za odbranu od poplava završe pre železničkog nasipa, a u isto vreme da se završe i pruga i most.

Nasip uzduž Tamiša je ukupne dužine negde oko 35 km i širine 5 m. Visinu nasipa su odredili prema najvišem vodostaju Dunava kod Pančeva, koji je bio izmeren krajem 19. veka (kota 67,27). Zbog visine vode su do 1940. godine izgrađene još i čuvarnice i zabranjeno je kretanje vozilima po nasipu. Nasip se gradio jako primitivno, a mašine su upotrebljavali samo na delovima gde je gradnja bila najteža. Glavna radna snaga su bili kubikaši, većinom Mađari. Odvodnjavanje unutrašnjih voda je rešeno iskopom kanala, što je urađeno bagerima.

Prvi naseljenici ovog područja su bili stočari. Samo naselje pa je izgrađeno kao prebivalište za privremeni boravak radnika zaposlenih u melioraciji, a kasnije i za one zaposlene u poljoprivrednom preduzeću PKB.

Skoro kao i sva druga naselja Pančevačkog rita i Jabučki rit je razvijen tek posle 1947. godine.

1949. godine je Jabučki rit kao i sva druga naselja u Pančevačkom ritu pripojen Beogradu kao IX. reon grada. Borča je na osnovu odluke Narodnog odbora grada Beograda od 30. maja 1952. godine postala samostalna opština, a tada su u Pančevačkom ritu formirane i tri druge opštine: Krnjača, Ovča i Padinska skela. Posle tri godine ove opštine su se ujedinile u jednu pod imenom naselja Krnjače. Nakon deset godina ukinuta je i opština Krnjača i sve je pripojeno opštini Palilula.

Kroz naselje prolazi pruga kojom odavno nije prošao nijedan voz. Ovuda su davno prolazili šinobusi ka severnom Banatu i uopšte cela Vojvodina je imala veoma razvijenu mrežu pruga koja je bila ostavština Austrougarske. Do 1967g. se putničkim vozovima išlo za Beograd do Dunav stanice i nazad. Neko vreme je prugu za svoje potrebe koristio PKB za prevoz poljoprivrednih mašina, kukuruza, pšenice..., a sada su ostale samo zarđale šine i saobraćajni znaci zarasli korovom i tek ponegde možete da ugledate živo crveni mak koji razbija monotoniju.

Na pruzi su dosta dugo bili parkirani stari, zarđali putnički vagoni. Kada biste jim prišli bliže mogli ste da pročitate da su to bili vagoni iz Ljubljane, Sarajeva, Zagreba... Čak su i neke table za upis tehničkih pregleda bile vidne. Na njima je bio davno upisan datum 1991. godine.

 

pruga u Jabučkom ritu foto: http://networkedblogs.com/3eMZ
pruga u Jabučkom ritu foto: http://networkedblogs.com/3eMZ

 

"Čelična mafija" kako ih neki nazivaju je odnela već više od 1 km šina postavljenih između Jabučkog i susednjeg Glogonjskog rita i naravno sve što uz njih ide šrafove, spojnice... Ovaj problem je prijavljen nadležnim organima još 2012. godine. Znajući to, verovatno vozove u našem naselju ne ćemo više viđati. Kao uspomenu na njih ostali su nam još samo drveni pragovi koji pod uticajem vremena polako trunu.

 

prugafoto: http://www.lobi-info.rs/zeleznicka-pruga-ovca-padinska-skela-na-meti-celicne-mafije

 

1980. godine, izgradnjom fudbalskog igrališta i početkom rada fudbalskog kluba Mladost, ljudi u naselju su dobili svoj kutak pod otvorenim nebom za sport i rekreaciju.